موضوع:
اعمال ماه ها
روزه گرفتن در تمام ماه ، به جز عاشورا که ثواب این روزه آمرزش تمام گناهان است.
1. شيخ طوسى فرموده كه مستحب است روزه دهه اول محرم و لكن روز عاشورا امساك نمايد از طعام و شراب تا بعد از عصر آن وقت به قدر كمى تربت تناول نمايد.
1. از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله روز اول محرم دو ركعت نماز مى كرد و چون فارغ مى شد دستها را بلند مى كرد و اين دعا را سه دفعه مى خواند :
اللَّهُمَّ أَنتَ الْإِلَهُ الْقَدِيمُ وَ هَذِهِ سَنَةٌ جَدِيدَةٌ فَأَسْأَلُكَ فِيهَا الْعِصْمَةَ مِنَ الشَّيْطَانِ * وَ الْقُوَّةَ عَلَى هَذِهِ النَّفْسِ الْأَمَّارَةِ بِالسُّوءِ وَ الاِشْتِغَالَ بِمَا يُقَرِّبُنِي إِلَيْكَ يَا كَرِيمُ * يَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الْإِكْرَامِ يَا عِمَادَ مَنْ لاَ عِمَادَ لَهُ يَا ذَخِيرَةَ مَنْ لاَ ذَخِيرَةَ لَهُ يَا حِرْزَ مَنْ لاَ حِرْزَ لَهُ * يَا غِيَاثَ مَنْ لاَ غِيَاثَ لَهُ يَا سَنَدَ مَنْ لاَ سَنَدَ لَهُ يَا كَنْزَ مَنْ لاَ كَنْزَ لَهُ * يَا حَسَنَ الْبَلاَءِ يَا عَظِيمَ الرَّجَاءِ يَا عِزَّ الضُّعَفَاءِ * يَا مُنْقِذَ الْغَرْقَى(ا) يَا مُنْجِيَ الْهَلْكَى يَا مُنْعِمُ يَا مُجْمِلُ يَا مُفْضِلُ يَا مُحْسِنُ * أَنتَ الَّذِي سَجَدَ لَكَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَ نُورُ النَّهَارِ وَ ضَوْءُ الْقَمَرِ وَ شُعَاعُ الشَّمْسِ * وَ دَوِيُّ الْمَاءِ وَ حَفِيفُ الشَّجَرِ يَا اللَّهُ لاَ شَرِيكَ لَكَ.
اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا خَيْراً مِمَّا يَظُنُّونَ وَ اغْفِرْ لَنَا مَا لاَ يَعْلَمُونَ وَ لاَ تُؤاخِذ ْ نَا بِمَا يَقُولُونَ حَسْبِيَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ * آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَ مَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْبَابِ * رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذ ْ هَدَيْتَنَا وَ هَبْ لَنَا مِنْ لَدُ نكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب.
خدايا تو معبود قديمى و اين است سال تازه اى ؛ پس از تو در آن درخواست حفظ از شيطان و نيرو و قوت بر اين نفس اماره بدخواه دارم و نيز اشتغال بدانچه مرا (در عمل) به تو نزديك گرداند.
اى كريم !
اى صاحب جلال و بزرگوارى !
اى پشتيبان كسى که نگهدارنده و پشتبانى ندارد.
اى ذخيره كسى که ذخيره اى ندارد.
اى پناه بى پناهان ! اى دادرس بى كسان اى پشتوان بى پشتوانان اى گنجينه بى گنجان !
اى نيك آزمايش اى بزرگ اميدوارى و از عز و شكوه ناتوانان
اى نجات دهنده غريقان اى نجات بخش هالكان اى نعمت ده اى نيكو اى بخشنده اى خوشرفتار ! تويى كه براى تو سياهى شب و روشنى روز و تابش ماه و شعاع خورشيد و شرشر آب و صداى درخت سجده كرد.
اى خدا انبازى براى تو نيست ! بار خدايا ما را به از آنچه گمان برند بگردان و آنچه از (بدي هاى) ما ندانند بيامرز و بدانچه گويند از ما بازخواست مفرماى .
بس است مرا خداى نيست معبود حقى جز او بر او توكل كردم و اوست پروردگار عرش بزرگ ! به او گرويديم هر چه هست از نزد پروردگار ما است و ياد آور نشود جز صاحبان خرد.
پروردگارا كج مكن دلهاى ما را پس از آنكه راه نمودى ما را و ببخش براى ما از پيش خودت رحمت زيرا كه تويى پر بخشش.
1. اگر كسى را توفيق شامل حال شود در اين شب در كربلا باشد و زيارت امام حسين عليه السلام كند و بيتوته نزد آن جناب نمايد تا صبح خدا او را محشور فرمايد آلوده به خون امام حسين عليه السلام در جمله شهدا با آن حضرت.
2. روز دهم روز شهادت ابو عبد الله الحسين عليه السلام و روز مصيبت و حزن ائمه اطهار عليهم السلام و شيعيان ايشان است و شايسته است كه شيعيان در اين روز مشغول كارى از كارهاى دنيا نگردند و از براى خانه خود چيزى ذخيره نكنند و مشغول گريه و نوحه و مصيبت باشند و تعزيت حضرت امام حسين عليه السلام را اقامه نمايند و به ماتم اشتغال نمايند به نحوى كه در ماتم عزيزترين اولاد و اقارب خود اشتغال مى نمايند و زيارت كنند آن حضرت را به زيارت عاشورا كه بعد از اين بيايد إن شاء الله تعالى
3. و سعى كنند در نفرين و لعن بر قاتلان آن حضرت و يكديگر را تعزيت گويند در مصيبت آن جناب و بگويند :
أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَ نَا بِمُصَابِنَا بِالْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ جَعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثَارِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الْإِمَامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ (عَلَيْهِ) السَّلاَمُ
و شايسته است در اين روز مقتل بخوانند و يكديگر را بگريانند.
روايت شده كه چون حضرت موسى عليه السلام مأمور شد به ملاقات جناب خضر و تعلم از او اول چيزى كه در وقت ملاقات بين ايشان مذاكره شد آن بود كه آن عالم حديث نمود براى حضرت موسى مصيبت ها و بلاهايى كه بر آل محمد عليهم السلام وارد مى شود پس گريستند هر دو و سخت شد گريستن ايشان و روايت شده از ابن عباس كه گفت در ذيقار خدمت امير المؤمنين عليه السلام رسيدم صحيفه اى بيرون آورد به خط خود و املاى پيغمبر صلى الله عليه و آله و خواند براى من از آن و در آن صحيفه بود مقتل امام حسين عليه السلام و آنكه چگونه كشته مى شود و كى مى كشد او را و كى يارى مى كند او را و كى با او شهيد مى شود پس گريه كرد آن حضرت گريه سختى و مرا به گريه درآورد.
فقير گويد كه اگر مقام را گنجايش بود مختصر مقتلى در اينجا ذكر مى كردم لكن محل را گنجايش نيست هر كه خواهد رجوع كند به كتب ما در مقتل و بالجملة اگر كسى در اين روز نزد قبر امام حسين عليه السلام باشد و مردم را آب دهد مثل كسى باشد كه لشكر آن حضرت را آب داده باشد و با آن جناب در كربلا حاضر شده باشد.
4. و در فضيلت احياى اين شب روايت كرده كه مثل آن است كه عبادت كرده باشد به عبادت جميع ملائكه و عبادت در آن مقابل هفتاد سال است.
شيخ طوسى فرموده كه مستحب است روزه دهه اول محرم و لكن روز عاشورا امساك نمايد از طعام و شراب تا بعد از عصر آن وقت به قدر كمى تربت تناول نمايد.
5. علامه مجلسى
::متن کامل::
موضوع:
اعمال ماه ها
فضيلت ماه محرم
محرم ماه غصه و اندوه اهل بيت و ماه اقامه تعزيه و مجالس سوگ به خاطر بزرگداشت ياد حسين(ع) و يارانش و برخورداري از هدف و انگيزه قيام آنان و آشنا شدن به روح مذهب و مرام حسين و پي بردن به دعوت هاي آموزنده قرآن و مکتب تشيّع و تربيت روح ملت با روش و طريقت سرور آزادگان است .(المصباح المنير، ص 498)
از امام رضا (ع) روايت است که چون ماه محرم داخل مي شد، پدرم را کسي خندان نمي ديد .
نماز شب اول
از رسول اکرم(ص) روايت شده: کسي که در شب اول ماه محرم دو رکعت نماز بخواند و در هر رکعت بعد از حمد يازده مرتبه سوره توحيد را بخواند .
ثواب: خواندن اين نماز و روزه داشتن روزش، موجب امنيت است و کسي که اين عمل را انجام دهد، گويا تمام سال مداومت بر کار نيک داشته است .(اقبال، ص 553)
سيد در اقبال براي اين شب چند نماز ذکر فرموده است . از جمله صد رکعت، در هر رکعت حمد و توحيد بخواند .(وسائل الشيعه، ج5، ص 294)
نماز روز اول
از حضرت امام رضا(ع) منقول است که حضرت رسول(ص) روز اول ماه محرم دو رکعت نماز مي کرد و چون فارغ مي شد دست ها را بلند مي کرد و اين دعا را سه دفعه مي خواند : «اللّهُمَّ اَنتَ الإ لهُ القَديمُ وَ هذِهِ سَنَةٌ جَديدَةٌ فَاَسئَلُکَ فيهَا العِصمَةَ مِنَ الشَّيطانِ وَالقُوَّةَ عَلي هَذِهِ النَّفسِ الاَمّارَةِ بِالسُّوءِ» . (بار الها! تو خداي قديم و جاوداني و اين سال، سال نو است. از تو مي خواهم که از شيطان مصون بمانم و بر نفس امّاره چيره گردم .(بحارالانوار، ج98، ص 334)
نماز شب دهم
براي اين شب دعا و نمازهاي بسيار با فضيلتهاي بسيار نقل شده است . از جمله چهار رکعت نماز، در هر رکعت بعد از سوره حمد پنجاه بار سوره اخلاص خوانده شود، پس از پايان نماز هفتاد مرتبه بگويد : «سُبحانَ اللهِ وَ الحَمدُلِلّهِ وَ لا اِلهَ اِلَّا اللهُ وَ اللهُ اَکبُر وَ لا حَولَ وَ لا قُوَّﺓَ اُلّا بِاللهِ العَليِّ العَظيمِ» (وسائل الشيعه، ج5،ص495. مفاتيح الجنان،ص 585.)
نماز ديگر شب دهم
چهار رکعت در آخر شب، در هر رکعت بعد از حمد آيه الکرسي و توحيد و فلق و ناس را ده مرتبه بخواند و بعد از سلام صد مرتبه توحيد را بخواند .(بحارالانوار، ج98، ص 334. مفاتيح الجنان، ص 585)
نماز ديگر شب دهم
سيد در اقبال از براي اين شب دعا و نمازهاي بسيار با فضيلت هاي بسيار نقل کرده، از جمله صد رکعت نماز در هر رکعت، يک مرتبه حمد و سه مرتبه توحيد بخواند و بعد از نماز نيز فرموده ذکر خدا بسيار کند و صلوات بسيار بفرستد .( مفاتيح الجنان، ص585)
5- نماز امام حسين (ع)
نماز حضرت امام حسين(ع) چهار رکعت است، در هر رکعت سوره فاتحه پنجاه مرتبه و سوره توحيد پنجاه مرتبه، و در رکوع فاتحه و توحيد هر يک ده مرتبه، و چون از رکوع سربردارد هر يک را ده مرتبه، و همچنين دو سجده اولي و در بين دو سجده و در سجده دوم هر يک ده مرتبه، و چون از چهار رکعت فارغ شدي و سلام گفتي اين دعا بخوان: « اَللّهُمَّ اَنتَ الّذي اَستَجَبتَ لِآدَمَ وَ حَوّاءَ...» تا آخر دعا که في الجمله طولاني است .
موضوع:
اعمال ماه ها
فضيلت ماه ذي الحجه
اين ماه از ماههاي شريف است و چون اين ماه داخل مي شود صلحاي صحابه و تابعين اهتمام عظيم در عبادت مي کردند .
نماز ده شب اول
دهه اول اين ماه بسي فضيلت و شرافت دارد، اين دهه ايامش معلومات است که در قرآن مجيد ذکر آن شده است : « و يذکروا اسم الله في ايام معلومات »(1)
از رسول خدا (ص) مروي است که عمل خير و عبادت در هيچ ايامي نزد حق تعالي محبوبتر نيست . (2)
دهه اول اين ماه بسيار با ارزش است تا آنجا که رسول خدا (ص) فرموده اند : « روزهاي پاکتر از اين دهه، نزد خداوند نيست» . (3)
اعمال دهه اول ذي الحجه
1- روزه گرفتن نه روز اول اين دهه
2- در هر شب از دهه اول ما بين نماز مغرب و عشاء دو رکعت نماز بجا آورد، در هر رکعت پس از حمد سوره توحيد و سپس اين آيه را بخواند : « و واعدنا موسي ثلثين ليله و اتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليله و قال موسي لاخيه هارون اخلفني في قومي و اصلح و لا تتبع سبيل المفسدين » تا شريک ثواب حاجيان گردد، بدون اين که از ثواب آنان چيزي کاسته شود .
ما به موسي، سي شب مهلت داديم و ده شب ديگر بر آن افزوديم و ديدار با خدايش چهل شب کامل گرديد. موسي به هارون برادرش گفت: جانشين من در ميان قبيله ام باش، آرامش را برقرار ساز و پيروي از راه بدکاران مکن . (4)
نماز حضرت فاطمه (س) در روز اول
روز بسيار مبارکي است و در آن چند عمل وارد است: اول روزه، که ثواب زياد دارد، دوم نماز
نماز حضرت فاطمه (س) که آن چهار رکعت است به دو سلام، مثل نماز اميرالمؤمنين (ع)، در هر رکعت حمد يک مرتبه و توحيد پنجاه مرتبه و بعد از سلام تسبيح آن حضرت بخواند و بگويد:
« سبحان ذي العز الشامخ المنيف سبحان ذي الجلال و الباذخ العظيم سبحان ذي الملک الفاخر القديم سبحان من يري اثر النمله في الصفا سبحان من يري وقع الطير في الهواء سبحان من هو هکذا و لا هکذا غيره » (5)
نماز روز اول
دو رکعت نماز پيش از زوال به نيم ساعت، در هر رکعت حمد يک مرتبه و هريک از توحيد و آيه الکرسي و قدر، ده مرتبه . (6)
نماز روز عرفه ( روز نهم)
چون وقت زوال شد، زير آسمان روز و نماز ظهر و عصر را با رکوع و سجود نيکو به عمل آورد و چون فارغ شود دو رکعت نماز بخواند، در رکعت اول بعد از حمد سوره توحيد و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون بخواند. به گناهان خويش اقرار و اعتراف نمايد و آنگاه بگويد:
« سبحان الذي في السماء ... » (7)
نماز روز دهم
نماز عيد قربان، به همان طرزي که در عيد فطر گذشت .
ماز شب هجدهم
شب عيد غدير شب با شرافتي است . سيد در اقبال دوازده رکعت نماز به يک سلام به کيفيتي مخصوص براي اين شب با دعايي نقل کرده است . (8)
نماز روز هجدهم ( عيد غدير)
دو رکعت نماز بخواند و بعد به سجده رود و صد مرتبه « شکرا لله» بگويد، سپس سربردارد و اين دعا را بخواند : « اللهم اني اسالک ...» (9)
نماز ديگر روز هجدهم
دو رکعت نماز بخوانند، پيش از زوال نيم ساعت، در هر رکعت يک مرتبه حمد و ده مرتبه توحيد و ده مرتبه آيه الکرسي و ده مرتبه سوره قدر .
ثواب : مقابل صدهزار حج و صد هزار عمره، و باعث برآوردن خداوند کريم است حوائج دنيا و آخرت او را . (10)
نماز روز بيست و پنجم ( روز مباهله)
دو رکعت نماز است ( مثل نماز صبح) که بعد از آن هفتاد بار استغفار گفته شود . (11)
نماز روز آخر ماه
دو رکعت، در هر رکعت بعد از حمد ده مرتبه سوره توحيد و ده مرتبه آيه الکرسي، و بعد از سلام نماز مي گويي : « اللهم ما عملت هذه السنه من عمل نهيتني عنه و لم ترضه و نسيته و لم تنسه و دعوتني الي التوبه بعد اجترائي عليک اللهم فاني استغفرک منه فاغفر لي و عملت من عمل يقربني اليک فاقبله مني و لا تقطع رجائي منک يا کريم » .
کسي که اين عمل را بجا بياورد، شيطان مي گويد واي بر او، آن چه زحمت کشيدم و خسته شدم براي گمراه کردن او در اين سال، تمام را به گفتن اين کلمات خراب کرد و سال گذشته شهادت مي دهد براي او که به خير ختم کرد اين سال را . (12
1- سوره حج، آيه 28
2- مفاتيح الجنان، ص 510
3- تقويم عبادي، ص 105
4- اقبال ص 317 . وسائل الشيعه، ج3، ص296، المصباح المنير، ص436
5- مفاتيح الجنان، ص514
6- مفاتيح الجنان، ص 515
7- مفاتيح الجنان، ص 527
8- مفاتيح الجنان، ص562
9- مفاتيح الجنان، ص 564 . المصباح المنير، ص 486
10- مفاتيح الجنان، ص 568
11- مفاتيح الجنان، ص 582
